الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

6

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

المَذاخِر : امعاء و احشاء درونى انسان كه مركز طعام است - معده و روده‌ها شاعر گويد : فلما سقيناها العكيس تملّأت * مَذَاخِرُهَا و امتدّ رَشْحا وريدُها يعنى : همين كه شتر بسته شده را سيراب كرديم معده‌اش پر شد و از رگهايش عرق بدنش ترشّح مىكرد الإِذْخِر : گياهى بسيار خوشبو نام فارسى آن - كوم - است . برهان قاطع . ذرر : الذُّرِّيَّة ، خداى تعالى گويد : وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي - 124 / بقره و از تبار و فرزندانم . و در آيات : وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ - 128 / بقره إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ - 40 / نساء گفته شده - در - اصلش با حرف همزهء است و در باب خودش بعدا متذكّر مىشويم . در ذرو . ذرع : الذِّرَاعُ عضو معروف بدن از قوزك آرنج تا سر انگشت ميانى يا به اندازهء شش مشت بسته در كنار هم ذراع - در معنى - مَذْروع - يعنى چيزى كه با دست اندازه‌گيرى شده هم هست .

--> هيچگونه فداكارى در راه دين اسلام دريغ نمىورزند . فدك را هم كه خداوند به او بخشيده بود در حياتش به حضرت فاطمه واگذار نمود كه پس از غصبش بعدها عمر بن عبد العزيز در سال 101 ه - آن را از دولت‌هاى اموى و مروانى پس گرفت و به فرزندان فاطمه عليها السّلام واگذار كرد . ازهرى مىنويسد : فذكر على انّ النّبى صلّى اللّه عليه و آله كان جعلها فى حياته لفاطمه رضى اللّه عنهما . طريحى مىگويد : چون پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و على عليه السّلام بدون كمك ديگران فدك خيبر را فتح كرده بودند - و لم يكن معهما احد فزال عنها حكم الفىء و لزمها اسم الانفال : فدك در حكم انفال به حساب مىآيد . مروج الذّهب / 3 - الطّبقات الكبرى 2 / 318 و 314 - تهذيب 10 / 124 - مجمع البحرين 5 / 283 .